menu
หน้าแรก ข่าวผู้บริหาร ข่าวการวิจัย บุคคลเด่น มช. ข่าวอบรม สัมมนา ดาวน์โหลด ติดต่อเรา บุคลากร
 

โปรแกรมใกล้บ้านสมานใจ นวัตกรรมการบำบัดดูแลเชิงรุกในชุมชนสำหรับผู้ติดสุรา
โดยความร่วมมือของคณะพยาบาลศาสตร์ มช. โรงพยาบาลสวนปรุง โรงพยาบาลจอมทอง
คลิ๊กเพื่อดูรูปใหญ่


     “โปรแกรมใกล้บ้าน สมานใจ” นวัตกรรมใหม่ มุ่งช่วยเหลือชุมชนเชิงรุก ช่วยผู้ติดสุราหลังการบำบัด สามารถ ลด ละ เลิก การดื่มสุรา ไม่กลับไปติดสุราซ้ำอีก โดยทีมสุขภาพในพื้นที่และการดูแลจากญาติ ซึ่งนับว่าเป็นหัวใจสำคัญ



     โปรแกรมใกล้บ้าน สมานใจ เป็นนวัตกรรมที่พัฒนาขึ้น โดยการสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินการตั้งแต่ ปี 2553-2555 จากแผนวิจัยระบบสุรา (IMAP) โดยความร่วมมือของคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โรงพยาบาลสวนปรุง และโรงพยาบาลจอมทอง เชียงใหม่ นวัตกรรมนี้พัฒนามาจาการศึกษาวิจัย 3 ระยะคือ การศึกษาความต้องการการดูแลของผู้ติดสุรา การพัฒนาโปรแกรมต้นแบบ

     การติดสุรานับเป็นปัญหาที่รุนแรงมากขึ้นในสังคมไทย โดยพบว่ามีผู้ที่ติดสุราและต้องเข้ารับการบำบัดใน สถานบริการสุขภาพเป็นจำนวนมากในแต่ละปี และปัญหาการติดสุราส่งผลกระทบอย่างมากทั้งต่อผู้ติดสุรา ครอบครัว  และสังคม

     การติดสุรา เป็นคำกว้างๆ ใช้ในการเรียกบุคคลที่มีการดื่มสุราเป็นเวลานาน (สุรา:liquor หรือ spirit หมายถึง น้ำเมาที่ได้จากการกลั่นสารบางประเภท เช่น เอทิลแอลกอฮอล์ หมายรวมถึง เบียร์ ไวน์ บรั่นดี กระแช่ ยาดอง และน้ำหมักที่มีส่วนผสมของเอทิลแอลกอฮอล์ทุกชนิด) ซึ่งการดื่มสุราต่อเนื่องนานๆ ทำให้บุคคลนั้นเกิดความรู้สึก อยากดื่มเป็นประจำและเพิ่มปริมาณมากขึ้น ทั้งยังไม่สามารถควบคุมการดื่มของตนเองได้ แม้ตนเองรู้ว่าจะเกิด ผลเสียมากมาย จัดเป็นการเสพติดทางร่างกายและทางใจในทางการแพทย์หากมีอาการอย่างน้อย 3 อาการใน 7 อาการเหล่านี้ก็จะถูกเรียกว่าป่วยเป็นโรคติดสุรา โดยอาการ ได้แก่ 1)ดื่มมากกว่าที่ตั้งใจไว้ 2)ไม่สามารถหยุดหรือ เลิกการดื่มสุราได้ 3)มีอาการทนต่อสุรามากขึ้น เช่น ต้องดื่มมากกว่าเดิมจึงจะรู้สึกเช่นเดิม  4)มีอาการถอนพิษสุรา เช่น มือสั่น เหงื่อแตก คลื่นไส้ นอนไม่หลับเวลาที่ลดการดื่มลงหรือไม่ได้ดื่ม 5)ยังคงใช้สุราแม้รู้ว่าจะทำให้เกิดปัญหา ทางกายหรือทางจิตใจ 6)เวลาในแต่ละวันหมดไปกับการดื่ม การซื้อ การคิดถึงการดื่มสุราการเมาหรือการฟื้นจาก ฤทธิ์สุรา และ 7)ใช้เวลาลดลงกับการกิจกรรมที่สำคัญเพราะมัวแต่ใช้เวลาไปกับการดื่มสุรา โดยทั่วไปผู้ติดสุรามักจะ คิดว่าตนเองสามารถควบคุมการดื่มได้ และปฏิเสธการเข้ารับการบำบัด ดังนั้นหากมีอาการดังกล่าวข้างต้นแล้ว ญาติผู้ใกล้ชิดต้องพาเข้ารับการบำบัดเพื่อถอนพิษสุรา โดยจะได้รับทั้งการบำบัดด้วยยา และการบำบัดทางจิตสังคม จากสถานบริการสุขภาพ อย่างไรก็ตามร้อยละ 80 ของผู้ติดสุรามักจะไม่สามารถ ลด ละ เลิกการดื่มสุราได้เมื่อ กลับไปอยู่ที่บ้านภายหลังจากการบำบัด เนื่องจากต้องเผชิญกับสถานการณ์เดิม รวมถึงสิ่งแวดล้อมในสังคมที่เอื้อ ต่อการดื่มสุรา ขาดการดูแลตนเอง บางรายไม่มีงานทำ ไม่เข้าใจระบบบริการสุขภาพ ทำให้กลับไปเป็นผู้ติดสุรา ซ้ำแล้วซ้ำอีก เป็นปัญหาที่ส่งผลกระทบกับทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง ดังนั้นการตัดวงจรไม่ให้บุคคลเหล่านี้ต้องกลับไป ติดสุราซ้ำนับว่ามีความสำคัญอย่างมาก

    โปรแกรมใกล้บ้าน สมานใจ เป็นนวัตกรรมที่พัฒนาขึ้น โดยการสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินการ ตั้งแต่ปี 2553-2555 จากแผนวิจัยระบบสุรา (IMAP) โดยความร่วมมือของคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โรงพยาบาลสวนปรุง และโรงพยาบาลจอมทอง เชียงใหม่ นวัตกรรมนี้พัฒนามาจาการศึกษาวิจัย 3 ระยะคือ การศึกษาความต้องการการดูแลของผู้ติดสุรา การพัฒนาโปรแกรมต้นแบบ และการทดลองแบบสุ่มและมี กลุ่มควบคุม (RCT) จึงได้นวัตกรรมที่มุ่งเน้นการช่วยเหลือ ติดตาม เยี่ยมบ้านเชิงรุกในชุมชนโดยทีมสุขภาพที่ รับผิดชอบในพื้นที่ที่ผู้ติดสุราอาศัยอยู่ ร่วมกับการประคับประคอง ดูแลให้กำลังใจจากญาติ ซึ่งนับว่าเป็นหัวใจสำคัญ ในการช่วยให้ผู้ติดสุราหลังการบำบัดสามารถลด ละ เลิกการดื่มสุรา และไม่กลับไปติดสุราซ้ำอีก

     การดำเนินงานตามโปรแกรมใกล้บ้าน สมานใจ เน้น การทำงานโดยคนใกล้บ้าน (หมายถึงบุคลากรทีม สุขภาพในพื้นที่) เพื่อสมานใจ (ให้สามารถลด ละ เลิก การดื่มสุรา) มีการช่วยเหลือผู้ติดสุราใน 3 ด้าน 9 องค์ประกอบ
 
     ทีมสุขภาพจะติดตามเยี่ยมบ้านผู้ติดสุราจำนวน 10 ครั้ง โดย 5 ครั้งแรกจะติดตามทุกสัปดาห์ ต่อจากนั้น จะติดตามต่อเนื่องทุก 1-3-6-9-12 เดือน เพื่อให้เกิด 1) การบำบัดดูแล โดยเน้นให้ความรู้เกี่ยวกับเรื่องยาการจัดการ กับภาวะวิกฤติโดยผู้ป่วยและญาติเมื่อมีอาการเมา อาการถอนพิษสุรา หรืออาการเจ็บป่วยอันเนื่องมาจากสุรา ให้คำปรึกษาทั้งเรื่องทั่วไปและเรื่องที่เกี่ยวกับการลด ละ เลิกสุรา รวมถึงการช่วยดูแลเกี่ยวกับกิจวัตร ประจำวัน การดูแลความสะอาดของร่างกาย การรับประทานอาหารที่เป็นประโยชน์ การพักผ่อนนอนหลับ และการสื่อสาร ที่มีประสิทธิภาพรู้จักใช้คำขอโทษ ขอบคุณ และการเงียบไม่โต้แย้ง เป็นต้น 2) การฟื้นฟูสภาพ โดยเน้นการฟื้นฟู สภาพร่างกายและจิตใจ การออกกำลังกาย การจัดการกับความเครียด การคิดเชิงบวก การฝึกการควบคุมตนเอง เป็นต้น 3) การบริการสนับสนุนประคับประคอง โดยเน้นการสร้างโอกาสในการทำงาน การส่งเสริมและหา แหล่งสนับสนุนในการทำงานให้ผู้ติดสุราตามศักยภาพ และจัดหางานในชุมชนเพื่อให้ผู้ติดสุราสามารถประกอบ อาชีพได้ตามศักยภาพ และมีแหล่งสนับสนุนในการประกอบอาชีพ ยอมรับในการให้โอกาสในการทำงาน และได้รับ การยอมรับในการทำงาน รวมถึงมีความรู้เกี่ยวกับผลกระทบของการดื่มสุราต่อการทำงานการเข้าบริการด้านสุขภาพ จากสถานบริการสุขภาพ และเข้าใจขั้นตอนการรับบริการสุขภาพได้อย่างถูกต้องรวมถึงการจัดบ้าน การจัดสิ่งแวด ล้อมภายในบ้านและบริเวณรอบบ้านให้สะอาด น่าอยู่และมีความปลอดภัย เพื่อให้ผู้ติดสุรามีการจัดสิ่งแวดล้อม และอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่สะอาด ปลอดภัย เหมาะสม การบริหารจัดการการเงิน การอดเหล้าแล้วออมเงิน เป็นต้น  โดยมีเอกสารคู่มือแจกสำหรับผู้ติดสุราและญาติ พร้อมแบบบันทึกใกล้บ้านสมานใจ ในการบันทึก การเปลี่ยนแปลงตลอด 12 เดือน
        
     จากการศึกษาวิจัยถึงประสิทธิผลในการนำโปรแกรมใกล้บ้านสมานใจไปใช้ทั่วประเทศ ในปี 2554-2555 พบว่าเมื่อผู้ติดสุราได้รับการดูแลติดตามเยี่ยมบ้านตามโปรแกรม สามารถลดการดื่มสุราได้ถึงร้อยละ 90-98  เลิกดื่มสุราได้ถึงร้อยละ 29-35  มีการกลับไปรักษาซ้ำลดลง และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น และได้มีการนำไปใช้ในการ ให้บริการสุขภาพสำหรับผู้ติดสุราโดยโรงพยาบาลชุมชนหลายพื้นที่ทั่วประเทศ

     ผู้สนใจสามารถสอบถามได้จากสถานบริการสุขภาพใกล้บ้านของท่าน และสถานบริการสุขภาพที่สนใจจะพัฒนาระบบการดูแลเชิงรุกในชุมชน ตามโปรแกรมใกล้บ้าน สมานใจ สามารถติดต่อได้ที่ อ.ดร. หรรษา เศรษฐบุปผา ผู้อำนวยการแผนงานวิจัยและ พัฒนาระบบการดูแลผู้ติดสุราตามโปรแกรมใกล้บ้าน สมานใจ  คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ Email drhunsa@gmail.com หรือ โทรศัพท์ 053-949012 ในเวลาราชการ

[post:04 กันยายน 2556 10:25:38] (view: 370)

รูปภาพประกอบข่าว

คลิ๊กเพื่อดูรูปใหญ่


คลิ๊กเพื่อดูรูปใหญ่


คลิ๊กเพื่อดูรูปใหญ่


คลิ๊กเพื่อดูรูปใหญ่


คลิ๊กเพื่อดูรูปใหญ่


คลิ๊กเพื่อดูรูปใหญ่


คลิ๊กเพื่อดูรูปใหญ่


คลิ๊กเพื่อดูรูปใหญ่


คลิ๊กเพื่อดูรูปใหญ่


คลิ๊กเพื่อดูรูปใหญ่


คลิ๊กเพื่อดูรูปใหญ่


คลิ๊กเพื่อดูรูปใหญ่